Kırkayak

Kırkayak, dünyanın bütün ülkelerin de yaşayan kara hayvanlarıdır. Vücudu bölümler halinde bulunan kırkayak, her bölümünden iki çift ayak çıkmaktadır. Kırkayakların 14 bin tür de akrabaları bulunmaktadır. Tehlike anın da ölü taklidi yapan kırkayak, böyle durumlarda kıvrılarak bedeninden alerjen salgılar. Bu alerjen salgı insanların gözüne ve cildine teması sakıncalıdır. Cilt ile teması halinde bol su ile yıkanmalıdır. Kırkayağın baş kısmın da çift anten bulunur, bu antenler ile koku alır ve yiyecek bulurlar. Başın kısmın da ikişer gözü bulunan kırkayakların, bazı türlerin de göz bulunmaz. Boyları 1-30 cm arasın da değişen kırkayaklar, ülkemizde 10-46 mm, sıcak ve tropik bölgeler de ise 15-40 cm boyunda olurlar. Genellikle kahverengi ve siyah tonlarında olan kırkayak, trake solunumu yapar. Kırkayak kelimesi Latince de ayak yüz anlamına gelmektedir.

Kırkayak

Kırkayaklar da vücudun her bölümünden iki çift bacak çıkar, çıyan da bir çift bacak bulunur. Kırkayak çok yavaş hareket etmektedir, çıyan ise çok hızlı hareket etmektedir. Kırkayak yağışlı ve soğuk havalar da ya da bahar da yumurtadan çıktığında görülürken, çıyan aşırı ılıman ve kuru ortamlar da, binaların çatlakları ve kuytu köşelerde beslenir.

Kırkayak Ne ile Beslenir?

Kırkayak otçul bir canlıdır, çıyan ise etçil beslenmektedir. Gündüzleri ağaçlar da ve taş altın da saklanan kırkayak, geceleri beslenmeye çıkmaktadır. Genellikle çürümüş bitkisel yiyecekleri tercih eden kırkayak, sürü halinde gezerek tarlalara saldırıp, bitkilerin filizlerini ve köklerini yiyerek büyük zarar verirler. Kırkayağın en çok beğendiği ve sevdiği yiyecek çilektir. İnsan ve hayvan dışkılarını bile yiyen kırkayak, bu dışkılar da bulunan bağırsak parazitlerini sindirmeden dışarıya atıp, şerit yumurtaların yayılmasına neden olmaktadır. Sağlığınızı bozabilecek bu canlılardan korumanın yolu kırkayaklara kimyasal ilaçlama uygulamasıdır.



Kırkayak Nasıl Ürer?

Kırkayak yumurta bırakarak üremektedir. Kırkayak dişisi, toprakta yaptığı yuvaya yumurtalarını bıraktıktan sonra başında beklemektedir. 15 veya 20 gün için de yavrular yumurtadan çıkmaktadır. Kırkayak yavruları bir kaç kez dış kabuklarını değiştirerek gelişir ve her kabuk değişimin de vücutlarındaki halka sayısı artar. Kırkayaklar bir yıl için de ergen hale gelerek çoğalmaya başlarlar. Her kırkayak ortalama 150 adet yumurta bırakırlar ve kırkayakların ömrü 8 yıl kadardır. Sürekli çoğalan kırkayaklardan kesin bir şekilde kurtulmak için ilaçlama yapmalısınız.

Kırkayak Nasıl Zarar Verir?

Kırkayak, diğer böcek türlerin de olduğu gibi, ısırma ve sokma güdüsüne sahip canlılardır. İnsanların bulunduğu yerlere girip yerleşen kırkayaklar, tehlike hissettiği an insanları sokarak, ciddi zararlar vermektedirler. Kırkayağın soktuğu bölge kızarır, şişer ve kaşınır. Diğer böcek sokmaları gibi olmadığından kırkayak soktuğun da şiddetli acı hissettirir. Kırkayak sokması sonrasında, ısırılan bölge ve kalp arası bağlanmalı ve zehrin yayılması engellenmelidir. Vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna gidilmelidir.

Kırkayak ile Nasıl Mücadele Edilir?

Kırkayaklar genellikle pencere ve kapı ayrıca duvar çatlaklarından, evlere kadar gelip, mutfak ve banyo gibi nemli bölümlere yerleşirler. Gündüzleri ayakkabı ve terlik içinde geceleri çatlaklar da, su boruları etrafın da gizlenerek, geceleri aktif olarak hareket ederler. Her hangi bir yerde kırkayak gördüğünüz de elle temas etmekten kaçmalısınız. Çünkü antibiyotik etkisine sahip salgısı alerji yaparak elinizi tahriş eder. Kırkayak ile mücadele kişisel olursa tehlikeli sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bir ev de veya alan da kırkayak gördüğünüzde vakit kaybetmeden etkisiz hale getirmelisiniz.



Kırkayak Çeşitleri

Kırkayaklar, bilimsel olarak isimlerle belirlenmiş 16 sınıfa ayrılmıştır. Bazı türler savunma amacıyla güçlendirmiş zırha sahip olmaktadır. Bir grup kırkayak türü ise zehir bezlerine güvenmektedir. Geriye kalan türler ise kendine özgü savunma metotları geliştirmişler. Türkiye’de kırkayakların birçok türüne ve zehirlisine rastlayabilirsiniz. Kırkayakların bilimsel ismine “Glomerida” denilmektedir. Tespih kırkayakları aşırı bir şekilde tespih böceğine benzemesine rağmen tamamen ayrı bir türdür. En yaygın görülen kırkayak türü “Julida” ismi verilmiş, uzun çok bacaklı ve ince bildiğimiz sıradan kırkayaklardır. Özellikle bahar dönemlerin de ortaya çıkmaktadırlar. Çoğunlukla istilacı bir hayvan türüdür.

Kırkayak Nasıl Yok Edilir?

Evler de çoğunlukla polyzoniida türüyle karşılaşırsınız. Polyzoniida” türüne de Türkiye’de sıkça rastlanılmaktadır. “Julida” türünden farklı olarak başları daha küçük olmaktadır. Güçlü bir zırhları olmaktadır ve tehlike anın da halka şeklini alabilirler, fakat tespih kırkayakları kadar düzgün bir form oluşturamazlar. Bu türü araştıran bilim adamları ilginç bilgiler elde etmişlerdir. Anne ve baba kırkayaklar yavrularına ebeveynlik yapmaktadırlar “Polyxenida” kırkayağı, en ilginç savunma şeklini kendine özgü geliştirmiştir. Zehirsiz ve zırhsız olan bu kırkayak türünün bedenin de sayısız tüy ve diken bulunmaktadır. Onu yemeye çalışan avcıların ağızlarına girerek, batan bu tüyleri sayesinde kırkayak çoğu zaman av olmaktan kurtulmaktadır. Kırkayaklar çok korkutucu ve ani ısırmalarıyla da bilinmektedirler. Kırkayaklar ülkemizde çok fazla bulunmaktadır ancak zehirli türleri çok azdır. Kırkayaklarla mücadele her an ve hiç ummadığınız anda gerçekleşebilmektedir.

Copyright © 2019 bocekler.net

Reklam ve işbirliği için info@bocekler.net